MULTIMEDIALNA ENCYKLOPEDIA
GORZOWA WIELKOPOLSKIEGO

1945

27.01.1945W Gorzowie urodziła się Magdalena Tomczak. W latach 1981-1990 dziennikarka "Ziemi Gorzowskiej", a w latach 1990-2000 "Gazety Lubuskiej". Współpracowała także z "Nadodrzem" i "Stilonem Gorzowskim". Zmarła w 2003 roku.
29.01.1945Ukazał się ostatni numer przedwojennego dziennika "Landsberger General Anzeiger". Gazeta wydawana była od 1893 roku.
30.01.1945Pierwsze pododdziały 32. Korpusu Piechoty 5. Armii Uderzeniowej Armii Czerwonej pod dowództwem generała Nikołaja Bierzarina zajęły Gorzów.
31.01.1945Niemieckie lotnictwo zbombardowało zajmowany przez wojska Armii Radzieckiej Landsberg. W wyniku nalotu uszkodzony został m.in. dworzec kolejowy.
5.02.1945Do miasta przybyli żołnierze 6. Samodzielnego Batalionu Pontonowo-Mostowego. Była to pierwsza jednostka Wojska Polskiego w powojennym Gorzowie.
19.02.1945Do Gorzowa dotarła pierwsza grupa kolejarzy z Wągrowca, której zadaniem była organizacja węzła PKP.
15.03.1945Z inicjatywy Edmunda Grafki zawiązała się orkiestra kolejarzy. Pierwsza orkiestra dęta w powojennej historii miasta.
21.03.1945W Warszawie urodził się Stanisław Adamski. Były piłkarz, a obecnie trener II klasy. Przez wiele lat związany z ZKS Stilon Gorzów. Odkrywca wielu talentów, m.in. Dariusza Dudki i Łukasza Fabiańskiego. Trenował również drużynę kobiet.
27.03.1945Do Gorzowa przybyła pierwsza grupa operacyjna z Wągrowca. Na jej czele stał późniejszy burmistrz i prezydent miasta Piotr Wysocki.
27.03.1945W Bydgoszczy urodził się Wiesław Strebejko. Artysta plastyk i plakacista. Jeden z najważniejszych artystów w historii Gorzowa Wlkp. Zajmował się też fotografią, a także scenografią i reżyserią teatralną. Zmarł w 1994 roku.
8.04.1945Z Wągrowca do Gorzowa przybyła druga grupa operacyjna z Leonem Kruszoną – późniejszym wiceprezydentem miasta.
15.04.1945W powojennym Gorzowie powstał oddział Polskiego Czerwonego Krzyża.
21.04.1945Powstała Miejska Straż Pożarna. Jej pierwszym komendantem został Michał Kolasiński – przed wojną zatrudniony w straży pożarnej w Inowrocławiu.
21.04.1945Dokonano otwarcia lokalu Polskiej Partii Robotniczej przy ulicy Chrobrego 4.
21.04.1945We wsi Majdan Stary (obecnie woj. lubelskie) urodził się Marek Pudełko. W latach 1972-2006 (z przerwami) aktor Teatru im. Juliusza Osterwy w Gorzowie. Zmarł w 2011 roku.
1.05.1945W Gorzowie rozegrano pierwszy po wojnie mecz piłki nożnej. Reprezentacja złożona z miejscowych kolejarzy przegrała z żołnierzami Armii Radzieckiej 1:2, a strzelcem jedynej bramki dla Gorzowa był Stanisław Maciejewski.
6.05.1945Przy ulicy Pocztowej uruchomiono pierwszy polski Urząd Pocztowy w Gorzowie.
8.05.1945Z Białorusi dotarł pierwszy transport z polskimi rodzinami wysiedlonymi z kresów wschodnich. Najwięcej przesiedleńców zamieszkało w podgorzowskich Wojcieszycach i Santocku.
12.05.1945Urodził się Kazimierz Jankowski. Poeta, członek Robotniczego Stowarzyszenia Twórców Kultury oraz Związku Literatów Polskich. Debiutował w 1983 roku tomikiem pt. Apelacja. Zmarł w 1993 roku.
14.05.1945Z inicjatywy kolejarzy-pionierów założony został Kolejarski Klub Sportowy, od 1957 roku znany jako Warta Gorzów.
19.05.1945Zmarł Karl Bahr – członek znanego w Landsbergu przedwojennego rodu, radca miejski i właściciel okazałej willi, znanej jako Willa Karla Bahra, w której obecnie mieści się m.in. Pałac Ślubów.
21.05.1945Rozegrano drugi mecz piłkarski w powojennym Gorzowie, w którym KKS Gorzów zremisował z drużyną złożoną z funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej.
23.05.1945W Gorzowie utworzony został garnizon 1. Warszawskiej Dywizji Kawalerii, wchodzącej w skład 1. Armii Wojska Polskiego.
27.05.1945Urodziła się Krystyna Chmura, później znana też jako Dzyga i Walkowiak. Pierwsze dziecko urodzone w powojennym Gorzowie Wlkp.
27.05.1945Przy ulicy Strzeleckiej uroczyście została otwarta Publiczna Szkoła Powszechna nr 1 im. Marii Konopnickiej. Budynek nie zachował się do dzisiejszych czasów, a na jego miejscu odsłonięto pamiątkowy obelisk.
30.05.1945W Gorzowie utworzono Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego.
1.06.1945Na Zawarciu otwarto Powiatową Stację Traktorów - oddział poznańskiego Przedsiębiorstwa Traktorów i Maszyn Rolniczych. W latach późniejszych zakład wielokrotnie zmieniał nazwę, a w latach 70. i 80. ub. wieku jako Zakłady Mechaniczne Ursus i Zakłady Mechaniczne Gorzów był drugim pod względem wielkości i zatrudnienia zakładem w mieście.
2.06.1945Zmarł Franciszek Walczak. Milicjant, który kilka dni wcześniej podczas służby został ugodzony bagnetem przez sowieckiego żołnierza. Żył 22 lata. Pochowany został na cmentarzu Świętokrzyskim, a jedna z ulic Gorzowa nosi jego imię.
13.06.1945W poniemieckich koszarach przy obecnej ulicy Chopina, w których stacjonował I batalion Infanterie Regiment nr 50, radzieckie służby NKWD utworzyły specjalny obóz jeniecki dla żołnierzy niemieckich. Istniał do 1946 roku.
14.06.1945Franciszek Walczak - milicjant, który zginął na służbie - został patronem pierwszej polskiej ulicy w powojennym Gorzowie. Wcześniej ulica Walczaka nosiła nazwę Friedebergerstraße.
15.06.1945Decyzją Inspektoratu Szkolnego powołane zostało pierwsze gimnazjum w mieście. Szkoła dała początek Liceum nr 18, dzisiaj znanemu jako I Liceum Ogólnokształcące.
16.06.1945W Berlinie w wypadku motocyklowym zginął generał Armii Radzieckiej Nikołaj Bierzarin. Dowódca 5. Armii Uderzeniowej, która 31 Stycznia 1945 roku wkroczyła do Landsbergu.
20.06.1945Rozpoczęły się masowe wysiedlenia ludności niemieckiej z Gorzowa.
20.06.1945Restaurator Franciszek Śmigielski, który przejął mieszczącą się przy dzisiejszej ulicy Sikorskiego słynną landsberską kawiarnię Café Voley, zarejestrował lokal pod nową nazwą Polonia. Okres świetności kawiarni przypadł na lata 60. i 70. ub. wieku, gdy jako Wenecja była jednym z ulubionych miejsc spotkań gorzowian.
21.06.1945W szpitalu w Dobiegniewie zmarł Fritz Buchholz – historyk, archiwista i archeolog. Kierownik Muzeum Miejskiego w Landsbergu. Żył 51 lat.
27.06.1945Z inicjatywy Władysława Zagórskiego w Gorzowie powołano Zjednoczone Związki Rzemieślnicze, które zrzeszały 26 rzemieślników różnych branż. Organizacja istniała niespełna trzy miesiące, a w jej miejsce utworzony został Państwowy Związek Cechów.
29.06.1945Ojciec Przemysław Knap OFMcap. został proboszczem parafii św. Krzyża w Gorzowie. Rok później został przeniesiony do Piły.
13.07.1945W Wysocku Wyżnym koło Lwowa urodził się Władysław Komarnicki. Działacz społeczny i biznesmen. Założyciel firmy budowlanej InterBud-West, a w latach 2005-2012 prezes żużlowego klubu sportowego Stal Gorzów Wlkp.
15.07.1945W budynku przy ulicy Kosynierów Gdyńskich utworzono szpital PCK, do którego skierowano byłe więźniarki z obozu w Ravensbrück. W latach późniejszych mieścił się tu Zespół Szkół Gastronomicznych.
15.07.1945W skutek nieostrożnego obchodzenia się z bronią zginął Mieczysław Czerwiecki – pierwszy komendant Milicji Obywatelskiej w Gorzowie. Został pochowany na cmentarzu Świętokrzyskim, a w latach 50. jego prochy przeniesiono do Wągrowca.
17.07.1945W nocy z 16 na 17 lipca spłonęła kamienica przy Richstrasse 8 (obecnie narożnik ulicy Sikorskiego i Pionierów), należąca do księgarzy Johannesa Scharfa i Wilhelma Ogoleita. Znajdował się w niej m.in. antykwariat z bogatą kolekcją pamiątek po Johannie Wolfgangu Goethe'em. Udało się uratować tylko część zbiorów.
1.08.1945Na Zawarciu akademią w rocznicę powstania warszawskiego zainaugurował działalność Robotniczy Dom Kultury. Wcześniej w tym miejscu mieściła się znana w Landsbergu kawiarnia Eldorado, a później - w 1946 roku - otwarto tu nieistniejące już kino Capitol.
8.08.1945W Gorzowie powstało Zrzeszenie Kupców Polskich, od 1951 roku znane jako Zrzeszenie Prywatnego Handlu i Usług.
10.08.1945W browarze przy ulicy Pocztowej, należącym przed wojną do rodziny Groß, Browar Gorzowski i Rozlewnia Wód Mineralnych wznowiły produkcję i rozlewnię piwa.
15.08.1945Prymas Polski kardynał August Hlond ustanowił administrację kościelną na Ziemiach Odzyskanych. Gorzów stał się siedzibą Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej. Jej pierwszym zarządcą został ksiądz Edmund Nowicki.
19.08.1945Na rogu dzisiejszych ulic Borowskiego i Chrobrego rozpoczęła działalność restauracja Pod Beczułką – najbardziej znana latach 60. i 70. ub. wieku pod nazwą Ludowa.
27.08.1945Urodził się Kazimierz Rejniak - współtwórca gorzowskiego kajakarstwa, prezes Okręgowego i Lubuskiego Związku Kajakowego. Zmarł w 2006 roku. Jego imię noszą rozgrywane na Warcie coroczne Otwarte Mistrzostwa Województwa Lubuskiego.
1.09.1945Ksiądz infułat Edmund Nowicki oficjalnie objął stanowisko administratora administracji apostolskiej Ziem Zachodnich z siedzibą w Gorzowie Wlkp. Jego ingres do katedry gorzowskiej nastąpił 28 października tegoż roku.
8.09.1945Otwarto Muzeum Ziemi Lubuskiej - jedną z pierwszych placówek kultury w powojennym Gorzowie. W latach późniejszych znane też jako Muzeum Okręgowe (1975) i Muzeum Lubuskie im. Jana Dekerta (2000).
8.09.1945Z okazji I Dożynek Ziemi Lubuskiej w Gorzowie rozpoczął się motorowy ogólnopolski zjazd gwiaździsty. Spotkanie motocyklistów zrodziło pomysł utworzenia klubu motorowego Unia Gorzów.
9.09.1945Pierwszy kanclerz kurii w Gorzowie ksiądz Jan Zaręba poświęcił kościół katedralny i odprawił mszę z okazji pierwszych dożynek Ziemi Lubuskiej.
9.09.1945W obecności starosty Floriana Kroenke i prezydenta Gorzowa Piotra Wysockiego uroczyście wmurowano kamień węgielny pod budowę pomnika Wolności, którego nigdy nie wybudowano. W 1957 roku w tym miejscu odsłonięto pomnik Adama Mickiewicza.
15.09.1945Do Gorzowa przybyła grupa oficerów i podoficerów wojskowych ze Skierniewic i Bydgoszczy, którzy założyli w mieście Rejonową Komendę Uzupełnień.
14.10.1945Odbyła się oficjalna inauguracja działalności Gimnazjum Ogólnokształcącego i Kursów Maturalnych, które później przerodziło się w Liceum Ogólnokształcące nr 18, a następnie w I Liceum Ogólnokształcące.
27.10.1945W Gorzowie zawiązało się Towarzystwo Łowieckie, którego pierwszym prezesem został Włodzimierz Korsak.
28.10.1945Odbył się ingres biskupa Edmunda Nowickiego do gorzowskiej katedry.
1.11.1945Przy budynkach przy ulicach Szkolnej i Teatralnej otwarto nieistniejącą już Szkołę Podstawową nr 3. Inauguracja roku szkolnego odbyła się 19 listopada tegoż roku.
20.11.1945W Gorzowie urodził się Bogusław Seweryński - społecznik i przyrodnik, hodowca rzadkich gatunków drzewek i obrońca gorzowskiej przyrody. Zmarł w 2010 roku.
30.11.1945Odbyło się pierwsze posiedzenie Powiatowej Rady Narodowej.
8.12.1945Poświęcono kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP przy ulicy Mieszka I. Pierwotnie kościół filialny parafii katedralnej, a w 1972 roku podniesiony do rangi kościoła parafialnego.
10.12.1945W Gorzowie Wlkp. ukonstytuowała się pierwsza Tymczasowa Miejska Rada Narodowa. W jej skład weszło 12 przedstawicieli partii politycznych i organizacji społecznych, a na jej czele stanął (z urzędu) prezydent miasta Piotr Wysocki.
15.12.1945W Bydgoszczy urodził się Andrzej Gordon. Artysta malarz, plastyk i jeden z najważniejszych gorzowskich twórców. Zmarł w Gorzowie w 1992 roku w wieku 47 lat. Pochowany został w Bydgoszczy.
19.12.1945Dekretem administratora apostolskiego księdza Edmunda Nowickiego kościół Mariacki w Gorzowie podniesiony został do rangi katedry.
1901-1944 1946