MULTIMEDIALNA ENCYKLOPEDIA
GORZOWA WIELKOPOLSKIEGO

1901 - 1944

13.03.1901W Sorokach w powiecie Kołomyja (obecnie Ukraina) urodził się ks. Tadeusz Załuczkowski. W 1951 roku został desygnowany przez prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego na stanowisko ordynariusza Ordynariatu Gorzowskiego. Zmarł na urzędzie w 1952 roku.
19.03.1901W stoczni rzecznej istniejącej na przełomie XIX i XX wieku przy dzisiejszej ulicy Fabrycznej zwodowano parowiec "Oberbürgermeister Witting". Był to pierwszy statek pasażerski wybudowany w stoczni należącej do Hermanna Pauckscha. Armator statku pochodził z Poznania.
13.04.1901W drugą rocznicę śmierci Hermanna Pauckscha na Zawarciu, przy wylocie z mostu na Warcie, odsłonięto jego pomnik, którego autorem był berliński rzeźbiarz Cuno von Uechtritz. W 1941 roku pomnik został rozebrany przez nazistów i przetopiony na cele militarne.
6.05.1901Rada Miejska Landsbergu przyjęła uchwałę w sprawie jednego z najważniejszych symboli miasta – trójkolorowej flagi miasta. Tworzyły ją barwy: zielona, biała i czerwona zaczerpnięte z herbu miasta, chociaż ułożone odwrotnie – niezgodnie z zasadami weksykologii.
11.06.1901Na Bismarckstraße (dzisiaj ulica Łokietka) na Nowym Mieście, w pięć lat po oddaniu w mieście kanalizacji burzowej, rozpoczęto prace przy budowie pierwszej kanalizacji sanitarnej.
15.07.1901W Gołuchowie (pow. Jarocin) urodził się Ziemowit Szuman - pionier Gorzowa, artysta plastyk. W latach 1948-1952 kierował Muzeum Ziemi Lubuskiej (obecnie Muzeum Lubuskie). Zmarł w 1976 roku.
9.10.1901W Warszawie urodziła się Irena Byrska. Legendarny reżyser teatralny i pedagog. Również aktorka. W latach 1963-1966 związana z Teatrem im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wlkp. Zmarła w 1997 roku.
13.02.1902W wyniku pożaru ratusza miejskiego, mieszczącego się w byłym budynku Domu Sierot, spłonęło wiele ważnych akt i dokumentów.
9.03.1902W Oświęcimiu urodził się Zbigniew Szczerbowski. Aktor teatrów poznańskich, a w latach 1960-1961 dyrektor Państwowego Teatru im. Juliusza Osterwy. Pomysłodawca budowy Teatru Letniego w Gorzowie. Zmarł w 1979 roku.
13.03.1903W Buku (Wielkopolska) urodził się Teodor Bensch. Doktor teologii i pierwszy powojenny biskup gorzowski. Zmarł w Szczecinie na początku 1958 roku, a pochowany został w kruchcie katedry gorzowskiej.
1.04.1904Urodził się Nikołaj Bierzarin. Generał Armii Czerwonej i dowódca 5 Armii Uderzeniowej, która zdobyła Gorzów. Zginął w 1945 roku w wypadku drogowym w Berlinie. Gorzów upamiętnił go nieistniejącą już tablicą i głazem w pobliżu amfiteatru w parku Siemiradzkiego oraz ulicą będącą jedną z przecznic ulicy Walczaka.
24.11.1904Koło Obornik (obecnie woj. wielkopolskie) urodził się Andrzej Polus. W latach 1949-1950 prezydent Gorzowa, a w latach 1950-1952 przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Zmarł w 1976 roku w Szamotułach.
1.01.1905Urodził się Jan Korcz – jeden z najbardziej rozpoznawalnych artystów malarzy gorzowskich. Założyciel słynnej Akademii Pana Jana dla plastyków amatorów, w której pierwsze kroki stawiało wielu później uznanych malarzy. Zmarł w 1984 roku.
26.01.1905W Zagórowie (obecnie woj. wielkopolskie) urodził się Roman Ulatowski - jeden z organizatorów oświaty gorzowskiej i pierwszy inspektor szkolny. Zmarł w 1984 roku.
3.06.1905Urodziła się Febronia Gajewska-Karamać. Wieloletnia nauczycielka Zespołu Szkół Gastronomicznych, który od 1996 roku nosi jej imię. Zmarła w Gorzowie w 1993 roku.
1.07.1905Pożar, który wybuchł od prawobrzeżnej strony miasta, strawił drewniany most na Warcie. Zachowały się zdjęcia z tego wydarzenia. Połączenie z Zawarciem przywróciło wojsko, budując w trzy dni most pontonowy.
13.07.1905Na Wołyniu urodził się Stanisław Kirkor. Światowej sławy lekarz weterynarii i badacz życia pszczół. W latach 1946-1956 zastępca kierownika Oddziału Państwowego Instytutu Weterynarii w Gorzowie. Zmarł w Swarzędzu w 1963 roku.
1.10.1905Przy dzisiejszej ulicy Warszawskiej, w sąsiedztwie cmentarza Świętokrzyskiego, wmurowano kamień węgielny pod budowę pierwszego katolickiego kościoła w Gorzowie. Budowa świątyni pw. Podwyższenia Krzyża, znanej też jako Czerwony Kościół, trwała dwa lata.
15.07.1906Urodził się Tadeusz Byrski - reżyser teatralny, który w latach 1962-1966 wraz z żoną Ireną Byrską kierował Teatrem im. Juliusza Osterwy w Gorzowie. Zmarł w 1987 roku w Warszawie.
11.04.1907W wieku 85 lat zmarł Wilhelm Meydam - najdłużej urzędujący burmistrz i nadburmistrz w historii Landsbergu. W czasie jego 35-letnich rządów powstało m.in. Nowe Miasto, którego jedną z ulic (dzisiaj ulica Mieszka I) nazwano jego imieniem. W 1892 roku został Honorowym Obywatelem Landsbergu.
29.07.1908W Berlinie zmarł Cuno von Uechtritz-Steinkirch. Uznany niemiecki artysta, rzeźbiarz i profesor. W przedwojennym Gorzowie znany dzięki związkom z Hermannem Pauckschem. Jest autorem fontanny w centrum miasta ufundowanej przez Pauckscha, a także jego nagrobka na cmentarzu ewangelickim i popiersia, które do 1941 roku stało na Zawarciu przy zjeździe z mostu Staromiejskiego. Uechtritz żył 52 lata.
17.08.1908Chociaż ustalenie dokładnej daty i miejsca nie jest możliwe, według rodziny, w Sitańcu koło Zamościa urodziła się najsłynniejsza cygańska poetka Papusza. W Gorzowie mieszkała w latach 1953-1981. Zmarła w Inowrocławiu w 1987 roku.
30.09.1908Urodziła się Helena Kuźmicka. Pierwsza bibliotekarka gorzowska, założycielka pierwszej księgarni i pierwszej galerii w mieście. Także nauczycielka. Zmarła w 2010 roku w wieku 102 lat.
14.10.1908Zmarł Klaudiusz Alkiewicz, polski szlachcic pochodzenia tatarskiego. Fundator cmentarza Świętokrzyskiego przy ulicy Warszawskiej, na którym też został pochowany. Jego grób znajduje się przy głównej alei. Żył 77 lat.
1.01.1909Przy Richtstraße 16 (dzisiaj ulica Sikorskiego) otwarte zostało nowoczesne atelier Kurta Auriga, jednego z najbardziej znanych fotografików i dokumentalistów przedwojennego Gorzowa. Spłonęło już po oswobodzeniu miasta, w lutym 1945 roku.
29.01.1909W Warszawie urodził się Zbigniew Cierkoński - doktor psychologii, pionier gorzowskiej oświaty, nauczyciel i wychowawca młodzieży. Jeden z założycieli I Liceum Ogólnokształcącego. Zmarł w 1994 roku.
21.02.1909Urodził się Zygfryd Kujawski. W latach 1947-1949 prezydent Gorzowa, który zasłużył się miastu, doprowadzając do odzyskania przez Gorzów praw powiatu grodzkiego. Także wicestarosta skwierzyński. Zmarł w Zielonej Górze w 1967 roku.
12.04.1909W Wilnie urodził się Wiktor Czyżewski. Malarz gorzowski, uczeń Jana Korcza. Autor licznych wystaw malarskich, przez wiele lat związany z Wojewódzkim Domem Kultury. Jeden z najdłużej aktywnych twórców gorzowskich. Żył 102 lata.
23.04.1909W Tarnowie Pałuckim urodził się Florian Kroenke. Pierwszy starosta gorzowski, jeden z organizatorów polskiej administracji w mieście. W 1998 roku otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Gorzowa Wielkopolskiego. Zmarł w 2004 roku.
18.06.1909W Grzybowie koło Wrześni urodził się Leon Kruszona, w latach 1945-1949 wiceburmistrz, a następnie pierwszy wiceprezydent Gorzowa. Zmarł w Warszawie w 1990 roku.
9.05.1910W Kochłowicach na Górnym Śląsku urodził się Wilhelm Pluta. W latach 1958-1972 administrator apostolski, a od 1972 do śmierci biskup i ordynariusz gorzowski. Zmarł w 1986 roku w wyniku wypadku samochodowego. Od 2002 roku trwa proces jego beatyfikacji.
4.11.1910We wsi Dolina na Ukrainie urodził się Konstanty Ludwikowski. Fotografik, jeden z założycieli Gorzowskiego Towarzystwa Fotograficznego. Zmarł w 1965 roku. Od 1966 roku GTF podczas dorocznych wystaw przyznaje za pejzaż nagrodę jego imienia.
18.12.1910Rozpoczęto prace przy budowie wiaduktu kolejowego w Gorzowie. Pierwszy pociąg przejechał nim na początku 1914 roku.
28.02.1911We wsi Kompiel w powiecie konińskim urodził się ksiądz Józef Michalski. Doktor prawa kanoniczego. Przez osiem miesięcy 1958 roku kierował Ordynariatem Gorzowskim. Także kanclerz Kurii i jeden z organizatorów Sądu Biskupiego w Gorzowie. Zmarł w 1998 roku.
23.07.1911W nocy z 23 na 24 lipca w wyniku pożaru powstałego po uderzeniu pioruna spaliła się wieża z dzwonami przy kościele Zgody na Przedmieściu Santockim. Był to kolejny pożar kościelnej wieży. Poprzednia spłonęła w 1768 roku.
29.07.1911W Wysocku Wielkim urodził się hrabia Jan Wacław Maria Szembek. Później inżynier rolnictwa. Od 1950 roku związany z Gorzowem, gdzie zmarł w 1978 roku.
27.09.1911Urodziła się Jadwiga Streit. Organizatorka życia kulturalnego w powojennym Gorzowie, nauczycielka. W latach 1958-1960 kierownik Oddziału Kultury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Zmarła w 1987 roku.
17.12.1911Urodził się Henryk Przybylski - w latach 1955-1968 kierownik Muzeum Regionalnego w Gorzowie (obecnie Muzeum Lubuskie). Był m.in. pomysłodawcą przebudowy parku muzealnego i inicjatorem prac archeologicznych na grodzisku w Santoku. Zmarł w 1980 roku.
31.01.1912Urodził się Antoni Możdżer. Pionier oświaty i uznany wykładowca gorzowskich szkół, m.in.: I i II Liceum Ogólnokształcącego, Liceum Przemysłu Odzieżowego i Zespołu Szkół Gastronomicznych. Historyk, filolog. Uczył m.in. łaciny, języka polskiego i niemieckiego, historii i logiki. Zmarł w 1977 roku.
16.06.1912Powstało Towarzystwo Akcyjne Opieki Społecznej. Jednym z jego pomysłodawców był znany landsberski fabrykant i społecznik Max Bahr.
9.10.1912W Wołkowie koło Lwowa urodził się Eugeniusz Mazur. Fotograf, autor licznych zdjęć dokumentujących pierwsze lata powojennego Gorzowa. Na początku lat 60. ub. wieku osiadł w Niemczech, gdzie zmarł w 1984 roku.
18.01.1913W Barcinie (obecnie woj. kujawsko-pomorskie) urodził się Florian Depczyński. Znany w mieście malarz i dekorator, m.in. autor reklam i plakatów filmowych dla kina Słońce, dekoracji przedstawień dla Teatru im. J. Osterwy oraz obrazów o tematyce sakralnej dla gorzowskich kościołów. Zmarł w 1994 roku.
14.06.1913Urodził się Władysław J. Ciesielski. Założyciel i prezes Gorzowskiego Towarzystwa Muzycznego. Działacz kultury i dziennikarz. Zmarł w 1991 roku w Gorzowie. Jego imię nosi Szkoła Muzyczna nr 2.
16.06.1913Przy dzisiejszej ulicy Walczaka, z okazji 25-lecia objęcia władzy przez cesarza Wilhelma II Hohenzollerna ustawiono pamiątkowy obelisk. Sporej wielkości kamień - pozostałość po obelisku - jeszcze w latach 70. ub. wieku stał na skrzyżowaniu ulic Walczaka z Pomorską.
28.08.1913W Zieniowcach koło Krasnego Grodu (pow. wołkowyski) urodził się Witold Karpyza. Działacz harcerski, nauczyciel i wychowawca młodzieży. Autor pamiętników i książek o Ziemi Wołkowyskiej. Zmarł w 2009 roku.
17.09.1913Osiem lat po pożarze, który strawił drewniany most na Warcie, w nocy spłonął również drewniany most na Kanale Ulgi. Budowa nowego żelbetonowego mostu trwała dwa lata.
19.09.1913Urodził się Zenon Bauer. Honorowy Obywatel Miasta Gorzowa Wielkopolskiego. W latach 1958-1969 przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Zmarł w 2012 roku w wieku 99 lat.
15.12.1913Urodził się ksiądz infułat Władysław Sygnatowicz. Teolog, w latach 1963-1991 proboszcz parafii katedralnej. Także wikariusz biskupi. Zmarł w Gorzowie w 1994 roku.
6.02.1914Urodził się Kazimierz Wnuk, gorzowski kloszard, bohater wielu zdarzeń i anegdot, bardziej znany jako Szymon Gięty. Zmarł w 1998 roku. Upamiętniony pomnikiem odsłoniętym przy ulicy Sikorskiego w 2004 roku.
24.02.1914Urodził się ksiądz Kazimierz Łabiński - pierwszy powojenny proboszcz parafii Chrystusa Króla na Zawarciu i redaktor naczelny "Tygodnika Katolickiego". Zmarł w 1999 roku.
12.05.1914Urodził się Edward Stapf. Lekarz i działacz społeczny. M.in. dyrektor szpitala miejskiego w Gorzowie oraz przewodniczący Komitetu Budowy Pomnika Adama Mickiewicza. Zmarł w 1960 roku.
18.12.1915W Berlinie urodził się Leon Haegenbarth. Grafik i nauczyciel plastyki. Działacz kultury i społecznik. Inicjator budowy w Gorzowie pomnika Adama Mickiewicza. Zmarł w 1987 roku.
7.05.1916Koło Andrychowa urodził się Karol Herma. Pedagog, były radny i działacz polityczny. Zmarł w 1985 roku.
15.05.1916Zmarł Karl Klug, w latach 1895-1913 radca miejski, pierwszy właściciel willi wybudowanej przy dzisiejszej ulicy Chrobrego, znanej jako willa Kluga.
14.06.1916W Berlinie zmarł fabrykant Gustav Schröder. Wieloletni mieszkaniec Landsbergu (obecnie Gorzów), właściciel fabryki lin i sieci. Mieszkał m.in. w willi w której dzisiaj mieści się Muzeum Lubuskie.
26.05.1917Urodziła się Maria Leszczyk, działaczka społeczna i kulturalna, w latach 1953-1969 wiceprzewodnicząca Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gorzowie. Zmarła w 1996 roku.
23.08.1917W wieku 64 lat zmarł Albert Hachmeister. W latach 1890-1908 strażnik mieszkający z rodziną w wieży katedralnej. Do jego obowiązków należało m.in. wypatrywanie i ostrzeganie mieszkańców w razie pożaru. Obsługiwał też dzwony i organy kościelne.
31.09.1917W Kijowie urodziła się Irena Dowgielewicz. Jedna z najbardziej znanych pisarek i poetek gorzowskich. Zmarła w 1987 roku. W 1999 roku na skwerze w pobliżu domu, gdzie mieszkała, odsłonięto upamiętniający ją obelisk.
4.03.1918Zmarł Egomet Brahtz. Radca miejski, pomysłodawca wzbogacania miasta o tereny zielone, który do historii przedwojennego Gorzowa przeszedł jako założyciel parku Słowiańskiego. Żył 80 lat.
20.08.1919W Suwałkach urodził się Czesław Bezdziecki, w latach 1954-1956 przewodniczący Prezydium MRN w Gorzowie. Zmarł w 1970 roku.
1.01.1920W Landsbergu ukazał się pierwszy numer tygodnika "Neumärkische Wochenblatt" - najstarszej gazety wydawanej w mieście.
30.06.1921Znany w mieście restaurator Robert Voley zgłosił w ratuszu zamiar budowy nowej kawiarni. Wybudowany nad Kłodawką, obok parku Wiosny Ludów, lokal nazwał Café Voley. Po wojnie - już jako Wenecja - należał do najpopularniejszych kawiarni z dancingiem w Gorzowie. Działał do 1969 roku.
12.08.1921W Poznaniu urodził się Sylwester Koralewski. W 1945 roku założył pierwszy zakład fotograficzny w powojennym Gorzowie. Zmarł w 1989 roku.
1.05.1922W Wołkowie koło Lwowa urodził się Jan Minorowicz. Jeden z założycieli i pierwszy przewodniczący gorzowskiego Oddziału Związku Sybiraków. Także radny. Zmarł w 2011 roku.
28.05.1922W przedwojennym Gorzowie zmarł Carl Teike. Kompozytor niemiecki, muzyk i dyrygent. Jeden z najsłynniejszych na świecie twórców marszów wojskowych. Honorowy Obywatel Miasta Landbergu. Żył 58 lat.
1.08.1923Urodził się Stanisław Maciejewski. Prezes WK ZSL w Gorzowie Wlkp. (1975-1980), poseł na sejm (1976–1985) i wicewojewoda (1982-1989). Zmarł w 1998 roku.
20.04.1924W Manieczkach (obecnie woj. wielkopolskie) urodził się Bolesław Antkowiak. Współtwórca łucznictwa na Ziemi Lubuskiej, łucznik, trener i pierwszy prezes założonego przez siebie Okręgowego Związku Łuczniczego.
22.06.1924Urodził się Jan Kaczor - członek pierwszej grupy wągrowieckiej, która dotarła do wyzwolonego Gorzowa. Rzemieślnik, wieloletni radny. Zmarł w 2010 roku.
24.07.1924W Landsbergu urodził się Rudolf Braunburg. Pisarz, lotnik i dziennikarz. Autor licznych publikacji podróżniczo-reporterskich. Zmarł w 1996 roku.
21.08.1924Urodził się Adolf Tynfowicz, założyciel Muzeum Zakładowego przy ZWCh Stilon w Gorzowie. Znany też jako działacz sportowy. Zm. w 1995 roku.
20.05.1925W Wilnie urodził się Janusz Hrybacz - nauczyciel, kombatant, współzałożyciel i prezes Oddziału Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej. Zmarł w 2009 roku.
4.08.1925We wsi Złota koło Koła urodziła się Stanisława Plewińska. Poetka i pisarka, także malarka i rzeźbiarka. Od 1985 roku w Związku Literatów Polskich.
17.06.1926Urodził się Marian Klaus. Kompozytor, muzyk i znany stroiciel instrumentów. W latach 70. ub. wieku prowadził zespół muzyczny grający podczas dancingów w słynnym gorzowskim lokalu Casablanca. Zmarł w 2013 roku.
18.07.1926W Berlinie zmarł Emil Benjamin. Antykwariusz berliński, rodzinnie związany z Landsbergiem. W 1909 roku ufundował pawilon widokowy na Kozackiej Górze (dzisiaj park Zacisze będący częścią parku Siemiradzkiego).
18.08.1926W Mołodecznie urodził się Bolesław Stocki. Twórca gorzowskiego kajakarstwa. Nauczyciel i wychowawca, założyciel Koła Wodniaków, które przekształciło się w SKS Zryw Gorzów. Zmarł w 1999 roku.
6.09.1926W Białych Błotach, koło Aleksandrowa Kujawskiego, urodził się Zdzisław Morawski - jeden z najbardziej znanych gorzowskich prozaików i poetów. Zmarł w 1992 roku.
15.08.1928W podgorzowskim Janczewie odbył się pogrzeb zmarłej w Neapolu (Włochy) baronowej Marthy Frezet (Fraisette) de Longpre von Carnap Bornheim. Wcześniej, przez blisko dwa miesiące, jej zwłoki wystawione były w kościele pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego w przedwojennym Gorzowie.
30.08.1928Urodziła się Izabella Niewiarowska-Wołoszyńska, aktorka Teatru im. Juliusza Osterwy (1975-1984). Znana m.in. z tytułowej roli w przedstawieniu Maria (1977) czy Bony w Barbarze Radziwiłłównie (1982). Zmarła w 2011 roku.
22.09.1928W Milczanach koło Sandomierza urodziła się Zofia Nowakowska. Nauczycielka, a w latach 1968-1975 dyrektor Muzeum Okręgowego w Gorzowie Wlkp. (obecnie Muzeum Lubuskie). Później wicedyrektor. Założycielka Klubu Pioniera.
5.07.1929W Nowosielu (okolice Mińska, Białoruś) urodziła się Maria Przybylak. Poetka, jedna z inicjatorek powołania Robotniczego Stowarzyszenia Twórców Kultury, którego była prezesem. Zmarła w 2005 roku.
28.07.1929Urodził się Dietrich Handt. Były mieszkaniec Landsbergu, w latach 1994-2000 kierownik muzeum poświęconego temu miastu w Herfordzie (Niemcy). Działacz BAG (Bundesarbeitsgemeinschaft) - organizacji zrzeszającej dawnych mieszkańców Landsbergu. Kilkakrotnie odwiedził Gorzów.
3.07.1929W Wilnie urodził się Stanisław Lisowski. Kierowca rajdowy, mistrz i wicemistrz Polski w rajdach samochodów terenowych. Startował też na motocrossie. Zmarł w 2015 roku.
6.01.1930Poświęcono Łaźnię Miejską, która powstała z inicjatywy i środków landsberskiego fabrykanta i społecznika Maxa Bahra. Z basenem, łazienkami leczniczymi i salą do kąpieli był to wówczas najnowocześniejszy obiekt tego typu w tej części Niemiec. Od 2002 roku hala sportowa dla tenisistów stołowych Gorzovii Gorzów.
29.06.1930Urodził się Marian Marcinkiewicz. Były dyrektor gorzowskich kin Słońce i Kopernik oraz ojciec znanych działaczy politycznych: Mirosława, Kazimierza (w latach 2005-2006 premier RP) i Arkadiusza. Zmarł w 2011 roku.
25.09.1930W Landsbergu zmarł Max Bahr. Fabrykant, społecznik i filantrop. Właściciel Jutefabrik, Honorowy Obywatel Miasta. Żył 82 lata.
2.02.1931W Niechanowie (koło Gniezna) urodził się Jerzy Płóciennik. W latach 1968-2006 proboszcz kilku gorzowskich parafii. Zmarł w październiku 2007 roku.
3.05.1931Urodził się Bolesław Pernalski. W latach 50. ub. wieku żużlowiec Stali Gorzów, a później mechanik. Zmarł w 1990 roku.
28.05.1931We wsi Maziarna na Podolu urodził się Augustyn Jagiełło. Malarz, historyk sztuki i pedagog. Założyciel Stowarzyszenia Twórczego Wena.
17.07.1931W Olszówce (pow. Konin) urodził się Tadeusz Jędrzejczak senior - działacz partyjny i ojciec Tadeusza Jędrzejczaka - prezydenta Gorzowa Wielkopolskiego. Zmarł w 2010 roku.
6.08.1931W Malawie koło Rzeszowa urodził się Henryk Wawrzyniec Kordoń. W drugiej połowie lat 70. ub. wieku I sekretarz KM PZPR w Gorzowie. Pisarz, członek Związku Literatów Polskich. Laureat Lubuskiego Wawrzynu Literackiego.
19.06.1932W Kalitach koło Wilna (Litwa) urodził się Waldemar Kućko. Artysta fotografik, fotoreporter. Pierwszy powojenny kronikarz Gorzowa Wlkp. Zmarł w 1981 roku.
17.11.1932W Kętach (obecnie woj. małopolskie) urodził się Adam Dyczkowski. W latach 1993-2008 biskup diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. Honorowy Obywatel Miasta Gorzowa Wielkopolskiego.
7.05.1933Urodził się Eugeniusz Ksol - były piłkarz i trener. W latach 1975-1979 i 1985-1988 szkoleniowiec Stilonu Gorzów. Dwukrotnie wprowadzał drużynę do II ligi.
14.06.1933W Horodecznie urodził się Władysław Czyżewski - nauczyciel i wychowawca młodzieży, działacz prawicowy. W latach 1994-1998 radny.
18.07.1933W Grodnie urodziła się Władysława Nowogórska. Artysta fotografik, członek Gorzowskiego Towarzystwa Fotograficznego i Związku Polskich Artystów Fotografików. Od 1945 roku związana z Gorzowem.
29.08.1933W Nowogródku urodziła się Rozalia [Róża] Aleksandrowicz. Przewodnicząca gorzowskiej muzułmańskiej gminy wyznaniowej. W latach 1990-1994 radna Gorzowa. Właścicielka popularnych w latach 70. i 80. ub. wieku cukierni Maleńka oraz kawiarni U Róży. Zmarła w 2008 roku.
13.02.1934W Berlinie (Niemcy) urodził się Gerard Nowak. Współtwórca sukcesów gorzowskich łuczników. Także tenisista stołowy i prezes Okręgowego Związku Tenisa Stołowego. Zmarł w 1999 roku.
21.03.1934W Międzychodzie (obecnie woj. wielkopolskie) urodził się Marian Cichosz. Piłkarz Gwardii Gorzów Wlkp., a następnie Unii Gorzów Wlkp. Pierwszy piłkarz z Gorzowa, który w 1954 roku grał w barwach ekstraklasowej drużyny (Lech Poznań).
8.08.1934W Sosnowcu urodził się Mirosław Sopalak - historyk, działacz partyjny i społeczny. W latach 1985-1986 wicewojewoda gorzowski. Zmarł w 1986 roku.
16.09.1935W Zgierzu urodził się Ireneusz Krzysztof Szmidt - pisarz, poeta i krytyk teatralny. Członek Związku Literatów Polskich. W Gorzowie od 1991 roku. W 2010 roku otrzymał Motyla - Nagrodę Kulturalną Prezydenta Gorzowa Wielkopolskiego.
23.09.1935Urodził się Edward Pilarczyk. W latach 1955-1963 żużlowiec Stali Gorzów, a później mechanik drużyny i reprezentacji Polski. Zmarł w 1994 roku.
4.03.1936Urodził się Edward Dębicki (właśc. Edward Krzyżanowski). Poeta i kompozytor cygański, muzyk, założyciel zespołu Terno. Pomysłodawca Międzynarodowych Spotkań Zespołów Cygańskich Romane Dyvesa.
22.03.1936W Mielnicy Podolskiej (obecnie Ukraina) urodził się Wiktor Kapczyński. Twórca gorzowskiej szermierki. Także zawodnik, trener i sędzia. Zmarł w 2015 roku.
26.09.1936Urodził się Jan Błeszyński - aktor i reżyser. W latach 1966-1969 dyrektor naczelny i artystyczny oraz reżyser Teatru im. Juliusza Osterwy. W Gorzowie Wlkp. zadebiutował spektaklem Przedwiośnie (kwiecień 1967). Reżyserował również przedstawienia telewizyjne.
2.11.1936W Unna w Westwalii (Niemcy) zmarł Hermann Paucksch młodszy. M.in. dyrektor H. Paucksch AG. - jednej z najważniejszych przedwojennych fabryk w Landsbergu. Także konstruktor i wynalazca. Żył 82 lata.
27.01.1937W przedwojennym Gorzowie firma Elektrizitätswerk und Strassenbahn Landsberg a. Warthe AG uruchomiła dwie pierwsze linie autobusowe. Prowadziły one z placu przy Starym Rynku w kierunku koszar piechoty i do szpitala psychiatrycznego.
1.05.1937W Poznaniu urodziła się Stefania Hejmanowska. Działaczka opozycyjna, internowana w stanie wojennym. Była senator I kadencji. Jedna z założycielek Warsztatów Terapii Zajęciowej w Gorzowie Wlkp. Zmarła w 2014 roku.
23.02.1937W Chmielowicach (woj. kieleckie) urodził się Edward Korban. W latach 1975-1988 dyrektor Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego w Gorzowie Wlkp. Jeden z pomysłodawców Ogólnopolskich Plenerów Tkackich, Gorzowskich Konfrontacji Fotograficznych i Gorzowskich Spotkań Teatralnych. Także prezes Stowarzyszenia Uniwersytetu Trzeciego Wieku (1998-2014).
12.06.1937Urodził się Bronisław Rogal. W latach 1955-1958 i 1960-1969 żużlowiec Stali Gorzów, z którą w 1961 roku awansował do I ligi, a w 1969 roku zdobył drużynowe mistrzostwo Polski. Także reprezentant Polski. Zmarł w 1994 roku.
22.06.1937We wsi Bućki (woj. wileńskie, obecnie Białoruś) urodził się Wojciech Sadowski - doktor nauk humanistycznych, etnolog i regionalista. Były dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej i etnograf w Muzeum Okręgowym w Gorzowie. Zmarł w 2012 roku.
20.08.1937Urodził się Edmund Migoś. W latach 1957-1971 zawodnik Stali Gorzów Wlkp. Pierwszy gorzowianin powołany do kadry narodowej i pierwszy, który zdobył tytuł indywidualnego mistrza Polski. Także drużynowy mistrz i wicemistrz świata. Zmarł w 2006 roku.
2.07.1938W Hrubieszowie (woj. lubelskie) urodził się Tadeusz Szyfer - fraszkopisarz i satyryk. Z Gorzowem związany od 1946 roku. Od 1998 roku członek Związku Literatów Polskich.
11.03.1939Urodził się Edward Borowski. Działacz opozycyjny, internowany w stanie wojennym, pierwszy przewodniczący ZR NSZZ "Solidarność". Zmarł w 1987 roku.
5.04.1940W Kownie na Litwie urodził się Witold Andrzejewski. Aktor Teatru im. Juliusza Osterwy, a później ksiądz. Proboszcz parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Gorzowie Wlkp. i kapelan NSZZ "Solidarność".
4.05.1940We Lwowie urodził Andrzej F. Rozhin. Reżyser teatralny, aktor, scenarzysta i inscenizator. W latach 1974-1977 dyrektor Teatru im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wlkp.
20.04.1941W Zambrowie (obecnie woj. podlaskie) urodził się Józef Michalik. Arcybiskup, doktor nauk teologicznych, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski. W latach 1986-1992 biskup diecezji gorzowskiej, a od 1993 roku diecezji zielonogórsko-gorzowskiej.
19.05.1941W wsi Izdebnik koło Wadowic urodził się Janusz Słowik. Od 1971 roku, przez blisko 20 lat (z przerwami), związany z Wydziałem Kultury i Sztuki Urzędu Miasta. Pomysłodawca utworzenia Gorzowskiej Orkiestry Kameralnej Odeon i Liceum Sztuk Plastycznych, a także inicjator Gorzowskich Konfrontacji Teatralnych, Gorzowskich Konfrontacji Fotograficznych i Pomorskiej Jesieni Jazzowej. Zmarł w 1995 roku. Od 2005 roku przyznawana jest nagroda jego imienia.
22.05.1941W Drohobyczu (obecnie obwód lwowski, Ukraina) urodził się Ryszard Kulczycki. Były zawodnik, trener i twórca sukcesów gorzowskiego tenisa stołowego. Założyciel GKS Gorzovia Gorzów.
13.07.1941Urodził się Stanisław Tomaszkiewicz. W latach 1981-1983 I sekretarz KM PZPR w Gorzowie. Później podpułkownik rezerwy Ludowego Wojska Polskiego.
5.08.1941We Lwowie urodził się Kurt Mazur. Autor wielu unikalnych zdjęć powojennego Gorzowa. W 1963 roku wyjechał do Niemiec. Później doktor nauk medycznych i uznany chirurg plastyczny. Często odwiedza Gorzów.
8.08.1941W Rogoźnie Wlkp. urodził się Florian Relis. Regionalista. W latach 1976-1990 kierownik Archiwum Państwowego w Gorzowie. Zm. w 2011 roku.
14.09.1941W Żytomierzu na Ukrainie urodził się Bolesław Kowalski - artysta malarz, plastyk. Od 1969 roku związany z Gorzowem Wlkp. Zmarł w 2001 roku.
20.09.1941Urodził się Florian Marcińczyk - były wicewojewoda gorzowski. Zmarł w 2011 roku.
23.09.1941W Zaostrowieczu na Polesiu urodził się Włodzimierz Kiernożycki. W latach 1978-1982 Prezydent Gorzowa Wielkopolskiego. Później m.in. I sekretarz Komitetu Miejskiego PZPR.
13.05.1943W Kołczynie urodził się Jerzy Cwojdziński"Cwojer". Matematyk I Liceum Ogólnokształcącego, współzałożyciel Gorzowskiego Klubu Szaradzistów Atena i wielokrotny mistrz Polski w układaniu krzyżówek. Zmarł w 1999 roku.
18.05.1943Urodził się Tadeusz Linkiewicz. Fotografik i fotoreporter. Członek Gorzowskiego Towarzystwa Fotograficznego i współpracownik lokalnej prasy. Zmarł tragicznie w 1975 roku.
29.05.1943W Skierniewicach urodziła się Izabela Słupecka-Szafrańska. Założycielka zespołu Buziaki, Kawaler Orderu Uśmiechu i laureatka tytułu Lubuszanina Roku. Także radna Rady Miasta. Zmarła w 2015 roku.
23.06.1943W Landsbergu oficjalnie zainaugurowano komunikację trolejbusową. Dwie linie funkcjonowały przez niespełna 2 lata i w styczniu 1945 roku zostały zawieszone.
1944Gorzów liczył 59 560 mieszkańców.
23.07.1944W Poznaniu urodził się Bożydar Bibrowicz. Z Gorzowem związany od 1945 roku. Społecznik, prezes Nowego Towarzystwa Upiększania Miasta. Pomysłodawca Kapsuły Czasu i pasjonat żeglarstwa. Zmarł w 2007 roku.
8.08.1944W berlińskim więzieniu Plötzensee stracony został gen. Paul von Hase. W latach 1935-1938 dowódca garnizonu landsberskiego, jeden z organizatorów zamachu na Hitlera, znanego pod kryptonimem Walkiria.
1801-1900 1945