MULTIMEDIALNA ENCYKLOPEDIA
GORZOWA WIELKOPOLSKIEGO

NÜRNBERGER Joseph

Joseph Nürnberger Właśc. Joseph [Christian Emil] Nürnberger. Astronom, matematyk, pisarz. Tajny Radca Dworu. Ur. 25 października 1779 roku - Magdeburg. Zm. 6 lutego 1848 roku - Landsberg (dzisiaj Gorzów Wlkp.). Również pocztmistrz, dyrektor i naddyrektor poczty.

Wszechstronnie uzdolniony. Skończył Szkołę Katedralną (poziom dzisiejszej szkoły średniej) w Magdeburgu, ale studiów nie podjął. Do Landsbergu przybył w 1801 roku jako sekretarz poczty. W 1813 roku został przeniesiony służbowo (na stanowisko komisarza poczty) do Halle i Lipska, a w 1816 roku do Sorau (obecnie Żary). Tu rozwinął swoje zainteresowania matematyką i literaturą klasyczną. Tłumaczył dzieła Horacego, Owidiusza, Tibuliusza i Wergiliusza. Zajmował się astronomią i badał nauki o nieśmiertelności. Uniwersytet Fryderyka w Halle nadał mu tytuł doktora honoris causa. Do Landsbergu powrócił w 1829 roku. Posiadał wówczas tytuł Tajnego Radcy Dworu. Otrzymał stanowisko poczmistrza. Później został dyrektorem poczty, a w 1848 roku naddyrektorem. Przy Bergstrasse 13 (dzisiaj Drzymały 13) wybudował willę, którą później nazwał "Stilleben" - od tytułu jednej z najważniejszych swoich powieści filozoficznych pt. Still-Leben: oder, Ueber die Unsterblichkeit der Seele. Briefe an eine Freundin, wydanej w 1839 roku. Mieszkał w niej z rodziną, a później jego potomkowie. W 1837 roku opublikował Astronomische Reiseberichte oder Skizzen der Topographie des Himmels und planetarischen Metempsychose, a w 1839 wspomnienia pt. Ernste Novellen und Skizzen. Sehnsuchts-Klänge nach der Heimath. W 1846 roku ukazał się pierwszy tom książki pt. Populäres astronomisches Hand-Wörterbuch - słownik astronomii, którego nie ukończył. W 1848 roku był jednym z pomysłodawców i członkiem Komitetu Budowy Pomnika Friedricha Schleiermachera.

Członek wielu stowarzyszeń: astronomicznych, matematycznych, naukowych i przyrodniczych. Wielokrotnie odznaczony za swoją działalność (m.in. Orderem Czerwonego Orła III klasy ze wstęgą). Opublikował wiele powieści i filozoficznych wywodów. Należał do elit intelektualnych przedwojennego Gorzowa. Zmarł w 1948 roku. Pochowany został w grobowcu rodzinnym na cmentarzu ewangelickim w Landsbergu. Cmentarz nie zachował się do dzisiejszych czasów. Synem Josepha był Woldemar Nürnberger - lekarz, poeta i pisarz.

W 1998 roku w ogrodzie przy Drzymały 13 posadzono dąb upamiętniający Josepha i Woldemara Nürnbergerów, a w 2009 roku odsłonięto pamiątkową tablicę na domu w którym mieszkali. [ Dane na dzień: 26.08.2011 ]

Kazimierz Ligocki / zdjęcie: archiwum
Prawa autorskie do tekstów i zdjęć zastrzeżone ©.
Zgłoś poprawki i uzupełnienia: encyklopedia.go@wimbp.gorzow.pl


Źródła: [1] - "Encyklopedia Gorzowa" - Jerzy Zysnarski - 2007; [2] - "Słownik landsberskich i gorzowskich twórców kultury" - praca zbiorowa [tam: Martin A. Völker] - 2007

Pozycje w zbiorach Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Z. Herberta w Gorzowie Wlkp.