MULTIMEDIALNA ENCYKLOPEDIA
GORZOWA WIELKOPOLSKIEGO

CMENTARZ ŚW. JERZEGO

Cmentarz św. Jerzego Cmentarz przy nieistniejącym kościele św. Jerzego, po raz pierwszy wspomniany w akcie fundacyjnym z 11 marca 1360 roku. Odkryty w 2006 roku podczas prac wykopaliskowych przeprowadzonych przez archeologów z Muzeum Lubuskiego im. J. Dekerta w Gorzowie na terenie dzisiejszego ronda św. Jerzego.

Odkryto go w odległości ok. 40 m od dzisiejszego zejścia z mostu Staromiejskiego. Wyeksplorowano 91 grobów i 107 pochówków szkieletowych z okresu późnego średniowiecza. Pochówki odkryte na terenie średniowiecznego cmentarza znajdowały się na głębokości ok. 2,5 m od poziomu obecnego gruntu. Ciała były chowane zgodnie z późnośredniowiecznym rytem pogrzebowym, czyli na linii zachód - wschód, na plecach, w pozycji wyprostowanej, z głową na zachód. Od tej reguły zaobserwowano na gorzowskim cmentarzu trzy wyjątki, m.in.: jeden grób ułożony był na osi północ - południe. Ciała grzebano na ogół w jamach, zarejestrowano też pochówki w drewnianych trumnach, na marach, w obstawie z desek. Dominowały groby pojedyncze, ale odkryto też pochówki dwu- i trzyosobowe. Zmarłych grzebano w ubraniu bądź owiniętych w całun, najprawdopodobniej bez butów. W grobach nie natrafiono na żadne specjalne wyposażenie zmarłych. Z terenu cmentarza i z grobów pozyskano 2 niecharakterystyczne ułamki ceramiki pradziejowej, ok. 100 ułamków ceramiki siwej z przełomu XIV i XV wieku, jeden nóż, oprawkę rogową, 14 gwoździ, jeden fragment naczynia szklanego oraz fragmenty dachówek typu mnich/mniszka.

Badaniom antropologicznym poddano 91 szkieletów, wyróżniono: 35 osobników płci męskiej, 16 żeńskiej oraz 40, dla których identyfikacja płci była niemożliwa. Tę ostatnią grupę stanowiły głównie dzieci oraz osoby młode. Nie zarejestrowano obecności osób w wieku senilis (powyżej 55 roku życia) ani też noworodków i kobiet w ciąży. Zdiagnozowano tylko dwa przypadki stresu fizjologicznego mogące świadczyć np. o niedożywieniu. Badania ukazała populację rosłych (przeciętny wzrost mężczyzn - 173 cm, kobiet - 159 cm), dobrze odżywionych, pracujących fizycznie mieszczan. Wśród badanych antropologicznie nie natrafiono na ślady trądu.

Zabytki pozyskane w trakcie badań wykopaliskowych znajdują się w zbiorach Muzeum Lubuskiego im. J. Dekerta w Gorzowie Wlkp. Część z nich znalazła się na wystawie pt. Późnośredniowieczny cmentarz przy kościele św. Jerzego w Gorzowie Wielkopolskim w wieży kościoła katedralnego. [ Dane na dzień: 16.05.2012 ]

Małgorzata Pytlak [1] / zdjęcie: Kazimierz Ligocki
Prawa autorskie do tekstów i zdjęć zastrzeżone ©.
Zgłoś poprawki i uzupełnienia: encyklopedia.go@wimbp.gorzow.pl


Przypisy: [1] - Małgorzata Pytlak jest archeologiem w Muzeum Lubuskim w Gorzowie Wlkp. i autorką książki o cmentarzu św. Jerzego (patrz niżej)

Źródło: [1] - "Późnośredniowieczny cmentarz przy kościele św. Jerzego w Gorzowie Wielkopolskim" - Małgorzata Pytlak - 2009

Powyższa pozycja w zbiorach Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Z. Herberta w Gorzowie Wlkp.